کد خبر: 998237 A

عضو هیئت‌مدیره انجمن حکمت و فلسفه ایران مطرح کرد؛

​شهین اعوانی گفت: در حال حاضر تعریف کتاب خیلی گسترده‌تر از ده سال پیش است و عصر دیجیتال اقتضائات خاص خود را به همراه دارد و نسل ما تحولات وسیعی را در مفهوم و مصداق کتاب مشاهده کرد و کتاب‌های گویا (صوتی) و ایبوک‌ها (Ebook) به طور نامحسوس با شماست. اصلا شما کتابخانه کوچکی از تمامی منابع مورد نیاز خود را به صورت ایبوک به همراه دارید.

به گزارش ایلنا، شهین اعوانی دانشیار فلسفه در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و عضو هیئت‌مدیره انجمن حکمت و فلسفه ایران  بیان کرد: ۲۴ آبان روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار است. همچنین ۲۴ آبان روز رحلت علامه طباطبایی نیز هست. فکر می‌کنم وقتی در سال ۱۳۷۲ که موضوع اختصاص و نامگذاری یک هفته در سال (هر سال از ۲۴ آبان) به نام «هفته کتاب» تعیین شد، سالروز رحلت علامه طباطبایی (۲۴ آبان ۱۳۶۰) مدنظر بوده است که شاید اگر از همان موقع سالروز تولد ایشان مد نظر قرار می‌گرفت، شور و شوق برای کتاب مؤثرتر و عملی‌تر می‌بود. البته شاید چون تولدشان مصادف با اوایل فروردین ماه بوده تاریخ مناسبی برای برگزاری هر جشنواره یا هفته کتاب میسر نبوده است و از سال ۱۳۷۲ به بعد همیشه یک یا دو هفته منتهی به ۲۴ آبان به «هفته کتاب» اختصاص داشته است. 

او با اشاره به این که امروزه جامعه‌ای که افراد آن به هر نحوی از انحاء مختلف با کتاب و هنر سروکار دارند، جامعه فرهنگی به حساب می‌آید، بیان کرد: کتاب بیانگر تمدن و فرهنگ زنده یک ملت است. ولی همانطور که می‌دانید مصادیق کتاب در روزگار ما به تیراژ چاپ کتاب و تعداد چاپ و… ندارد. شاید بتوانیم بگوییم در حال حاضر تعریف کتاب خیلی گسترده‌تر از ده سال پیش است. عصر دیجیتال اقتضائات خاص خود را به همراه دارد. 

اعوانی همچنین گفت: نسل ما تحولات وسیعی را در مفهوم و مصداق کتاب مشاهده کرد. مثلا کتاب‌های گویا (صوتی) و ایبوک‌ها (Ebook) به طور نامحسوس (در حافظه تلفن همراه شما یا لپ تاپ) با شماست. کتاب متداولی که کاغذی و به تبع آن سنگین باشد، نیست. اصلا شما کتابخانه کوچکی از تمامی منابع مورد نیاز خود را به صورت ایبوک به همراه دارید. البته همه این‌ها اقتضائات زمان ماست. وقتی آموزش مستقیم و شاگردپروری جای خود را به آموزش از راه دور (Fernunterricht/ Distance learning) که به اختصار D learning گفته می‌شود، داد ابزار آن هم مهیا شد، کتاب و کتابخانه هم به دو بخش کاغذی و دیجیتالی تقسیم شد. 

او با بیان این که نظرسنجی‌هایی که صورت گرفته حاکی از آن است که جوانان طرفدار برگزاری نمایشگاه‌های ملی و بین‌المللی کتاب و بخصوص تخفیف‌هایی که در نمایشگاه‌ها به علاقه‌مندان خرید کتاب داده می‌شود، هستند، بیان کرد: بسیاری از پژوهشگران در بررسی شاخص‌های توسعه، میزان کتابخوانی را شاخص توسعه تلقی می‌کنند. در این جا از فرصت استفاده می‌کنم و تذکری ضروری به انعکاس مطالبی که در رسانه‌ها به طور کلی درباره کتاب و کتابخوانی می‌شود، می‌دهم. چند روز پیش بود که خبری در رسانه‌ها آمد که متوسط ساعات مطالعه مردم هند به طور کلی هفته‌ای ده ساعت است و این میزان در ایران معادل یک ساعت و اندی است. 

او در ادامه اظهار کرد: معمولا تبلیغات داخلی به ما چنین می‌فهماند که ایرانیان مردمی کم مطالعه اند. در صورتی که به نظر بنده چنین می‌آید که روش آمارگیری ما همانطور سنتی مانده است ولی جوانان از فضای مجازی و نسخه‌های دیجیتالی به وفور استفاده می‌کنند که اصلا در این آمار نمی‌آید. بیان یک مثال می‌تواند روشنگر این موضوع باشد. شما وقتی در مترو سوار می‌شوید می‌بینید تقریبا بیش از ۵۰ درصد جوانان با تلفن همراه چیزی را مطالعه می‌کنند. بنده نمی‌گویم همه کتاب می‌خوانند ولی دیده‌ام که از این طریق مقاله رد و بدل می‌کنند، معرفی کتاب، معرفی فیلم یا برنامه هنری، بخصوص ورزش و… حتی مطالب اقتصادی، اجتماعی و سیاسی اطلاع‌رسانی می‌شود. هیچ یک از این‌ها در نظام آمار سنتی ما، مطالعه به حساب نمی‌آید. 

عضو هیئت‌مدیره انجمن حکمت و فلسفه ایران بیان کرد: روی هم رفته به دلیل اپیدمی کرونا در جامعه جهانی و نیز ایران، امسال که نمایشگاه بین‌المللی فرانکفورت به صورت مجازی برگزار شد که به عنوان اولین تجربه خیلی رضایت‌بخش نبود و در ایران هم نمایشگاه بین المللی کتاب نداشتیم و مسلما در هفته کتاب هم ویژه برنامه‌هایی را نمی‌توانیم داشته باشیم. در چنین نمایشگاه‌هایی خرید یا سفارش کتاب یکی از جنبه‌های مهم رویداد نمایشگاه کتاب است. مهم‌تر از همه تعامل جوانان با یکدیگر، شور و نشاطی که در برنامه‌ریزی سفر به تهران به صورت جمعی و… نیز آشنایی با کتاب‌های جدید الانتشار و غیره از مزایای دیگر نمایشگاه کتاب برای جوانان است. البته مسلما در زمان شیوع ویروس کرونا، ضرورت دارد که سلامتی جامعه در اولویت باشد. 

این پژوهشگر ضمن بیان این که اکثر پژوهشگران، معلمان و مربیان جوانان، معتقدند عادت به مطالعه از کودکی شروع می‌شود، اظهار کرد: اگر این فعل حسنه تا دوران جوانی استمرار یابد از سنین جوانی به بعد در آنان به صورت عادت نهادینه می‌شود. ما برای تحقق چنین ایده‌ای به روش و تجهیزاتی نیازمندیم. 

وی افزود: به نظر می‌آید یکی از کمبودهای مدارس ما بخصوص در دوره متوسطه، کمبود کتاب‌خانه‌هایی است که در آن کتاب‌های ادبی، اجتماعی، تاریخی، علمی و… باشد. ممکن است نسخه‌های «سووشون» سیمین دانشور، یا مجموعه ده جلدی «کلیدر» دولت‌آبادی، «بینوایان» هوگو یا «جنگ و صلح» تولستوی، در اینترنت به صورت نسخه دیجیتالی یا حتی نسخه صوتی موجود و در دسترس باشد ولی ابتدا باید در نوجوان انگیزه به این کتاب‌ها شکل گیرد. 

او در ادامه گفت: یعنی ابتدا به صورت غیرمستقیم با این آثار آشنا شود. مثلا معلم درس انشاء یا ادبیات، نویسنده‌ای را معرفی کند و معروف‌ترین آثارشان را برشمارد و بگوید من در سنین شما بودم فلان اثر را خوانده‌ام (البته اگر خوانده باشد!) و خیلی مایل بودم که فلان اثرش را هم بخوانم یا مجموعه داستان‌هایش را… ولی در آن زمان هنوز به فارسی برنگشته بود و این یک انگیزه می‌شود تا جوان به سراغ آن اثر برود. 

دانشیار فلسفه در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ضمن بیان این که معرفی یک کتاب تا همین حد کنجکاوی جوانان را برمی‌انگیزد تا آن را از کتابخانه مدرسه امانت بگیرد، اظهار کرد: در صورتی که اولا کتابخانه داشته باشد و ثانیا کتاب‌هایی را که معلم‌ها معرفی می‌کنند، در آن موجود باشد. در این جا والدین هم نقشی اساسی دارند. وقتی جوان کتاب غیردرسی مطالعه می‌کند به او گوشزد نکنند که این چه وقت کتاب‌خوانی است! . سال دیگر یا دو سال دیگر کنکور داری و…

شهین اعوانی در پایان گفت: انشاءالله تا سال آینده درمانی برای بیماری کرونا که قربانیان آن نیز روزافزون است، پیدا شود تا بتوانیم مجددا شاهد برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب و نیز هفته کتاب و بزرگداشت روز قلم و… باشیم. 

بیست‌وهشتمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «دانایی؛ مانایی» از ۲۴ آبان آغاز و تا ۳۰ آبان ماه ۱۳۹۹ ادامه دارد. 

خانه کتاب هفته کتاب شهین اعوانی
نرم افزار موبایل ایلنا
ارسال نظر