کد خبر: 1116234 A

ایلنا گزارش می‌دهد؛

مشاور بخش زبان‌شناسی و کتیبه‌ها با بررسی یکی از کهن‌ترین کتیبه‌هایی که در تخت جمشید نوشته شده از تفاوت‌ها و شباهت‌ها و آنچه داریوش شاه در این کتیبه به یادگار گذاشته سخن گفت.

به گزارش خبرنگار ایلنا، در ادامه مستندنگاری، ساماندهی و مطالعه اسناد نوشتاری و کتیبه‌های تخت جمشید، سهیل دلشاد (مشاور بخش زبان‌شناسی و کتیبه‌ها) با اشاره به آنکه تقریبا تمام کارشناسان امر و پژوهشگران بر این نظر متفق هستند که ورودی قدیمی تخت جمشید از بخش جنوبی بوده، گفت: بر این اساس می‌توان گفت یکی از کهن‌ترین کتیبه‌هایی که در تخت جمشید نوشته شده در بخش جنوبی دیوار صفه قرار دارد. ابعاد این قطعه سنگ که کتیبه روی آن نوشته شده، تقریبا ۲ در ۷ متر است.

او با ارائه توضیحاتی در خصوص کهن‌ترین کتیبه هخامنشی در تخت جمشید، گفت: این قطعه سنگ به چهار بخش تقسیم شده که از سمت چپ به زبان‌های فارسی باستان، ایلامی هخامنشی و بخش چهارم به خط و زبان بابلی هخامنشی نوشته شده. تمام این بخش‌ها به ۲۴ سطر تقسیم شده‌اند. شروع کتیبه نخست از سمت چپ با نام اهورامزدا و دعای معروف داریوش است.

20

دلشاد درخصوص تفاوت این کتیبه با سایر کتیبه‌هایی که در تخت نوشته شده‌اند، گفت: تفاوت این کتیبه در آن است که متن فارسی باستان با متن ایلامی هخامنشی و متن بابلی هخامنشی تفاوت بسیار زیادی دارد. این مجموعه سه زبانه یک پیام کلی دارد ولی هر نسخه متن خاص خود را دارد. این درحالی است که چنین چیزی در سایر کتیبه‌های تخت جمشید و هخامنشی دیده نمی‌شود.

به گفته مشاور بخش زبان‌شناسی و کتیبه‌ها، نخستین کتیبه که به زبان فارسی باستان است قابل تقسیم‌بندی به سه بخش است. در بخش ابتدایی نام اهورامزدا آورده شده و اینکه اهورامزدا بزرگترین خدایان است و به داریوش، شاهی و این سرزمین را اعطا کرد. در بخش دوم، داریوش شاه در مورد سرزمین پارس صحبت می‌کند که اهورامزدا این سرزمین را به داریوش شاه اعطا کرد و این سرزمین زیبا دارای اسبان خوب و مردان خوب است. بخش پایانی نیز دربردارنده دعای داریوش است که اهورامزدا این سرزمین را از خشکسالی، دروغ و دشمن حفظ کند.

او اظهار کرد: کتیبه دوم که ادامه کتیبه نخست است، در بخش ابتدایی داریوش شاه خود را معرفی کرده و در بخش دوم سرزمین‌های زیر فرمان داریوش شاه در زمان نگاشتن این کتیبه، به ترتیب نوشته شده و در بخش سوم از عبارت پیچیده‌ای استفاده شده که پیام آن حفاظت از مردم سرزمین پارس است.

به گفته دلشاد، از جمله سرزمین‌های زیر فرمان داریوش که در این کتیبه از آن‌ها نام برده شده، می‌توان به ایلام، ماد، بابل، عرب‌ها، آشور، مصر، ارمنستان و… اشاره داشت.

21

او با اشاره به جزییات کتیبه سوم که به خط و زبان ایلامی هخامنشی نوشته شده، گفت: این کتیبه هم از سه بخش تشکیل شده. در بخش اول، شاه خود را معرفی می‌کند، در بخش دوم شاه درباره این تختگاه صحبت کرده که پیش از این وجود نداشت و به خواست و لطف اهورامزدا، شاه این تختگاه را ساخته و در بخش آخر، شاه از اهورامزدا و دیگر خدایان طلب یاری و پشتیبانی برای خود و آنچه اینجا ساخته، دارد.

دلشاد درخصوص کتیبه آخر که به خط و زبان بابلی هخامنشی نوشته شده نیز گفت: در گوشه سمت راست کتیبه شاهد آن هستیم که یک قطعه سنگ به آن اضافه شده و مابقیه کتیبه روی آن نوشته شده. متن کتیبه نیز با سایر کتیبه‌های این بخش تفاوت دارد اما پیامی که در بر دارد با کلیت پیام سایر کتیبه‌ها یکی است.

18

او با اشاره به وجود دو نکته مهم در کتیبه آخر، گفت: در خط نخست این کتیبه شاهد آن هستیم که در ابتدا نام اهورامزدا آورده شده «اهورامزدای بزرگ که بزرگ تمامی خدایان است» احتمالا بتوانیم این عبارت را با عبارت ابتدایی نخستین کتیبه مقایسه کنیم در آن کتیبه نیز آورده شده «اهورامزدای بزرگ که بزرگترین خدایان است». این دو عبارت دقیقا ترجمه عین به عین یکدیگر هستند که به زبان‌های فارسی باستان و بابلی هخامنشی عین به عین ترجمه شده‌اند. نکته دوم در سطر دوم قرار دارد. «که آسمان و زمین را آفرید که آب را آفرید» پیشتر بسیاری از پژوهشگران واژه مورد انتظار «مردم» را خوانش کرده بودند. با استفاده از تصاویر جدید متوجه شدیم که بجای واژه «مردم»، کاتب یا سنگ تراش، واژه «آب» را تراشیده. همانطور که در کتیبه نخست، داریوش از اهورامزدا طلب کرده که این سرزمین را از خشکسالی دور کند. ممکن است این دعای داریوش شاه با سطر دوم کتیبه بابلی و وجود واژه «آب» ارتباط داشته باشد.

مشاور بخش زبان‌شناسی و کتیبه‌ها در ادامه به ارتباط متن این کتیبه با چشم‌انداز روبه روی دیوار صفه جنوبی تخت جمشید اشاره کرد و گفت: احتمالا در زمان ساخت این تختگاه منظره روبه‌روی آن متشکل از برکه‌های آب و درختان فراوان بوده به همین ترتیب کتیبه هم به فراوانی آب و نعمت در این منطقه اشاره دارد.

انتهای پیام/
ایران باستان کتیبه هخامنشی هخامنشیان تخت جمشید ایرا کتیبه‌های تخت جمشید داریوش شاه
نرم افزار موبایل ایلنا
ارسال نظر